Associate Professor of Sociology / Universitair Hoofddocent Sociologie  
 
 

 
Huurder lijdt niet onder illegalen

AMSTERDAM - De tienduizenden mensen die jaarlijks illegaal in Nederland verblijven, pikken niet de huizen in van andere woningzoekenden. De illegalen wonen geconcentreerd in 32 wijken in de vier grote steden en bepaalde agrarische gebieden.
Dat zijn de belangarijkste conclusies van het onderzoeksrapport Wijken voor Illegalen, van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Het onderzoek is gedaan in opdracht van het ministerie van volkshuisvesting. De onderzoekers baseren zich op politiegegevens en eigen veldonderzoek.
Illegalen maken vooral gebruik van het zogenoemde informele woningcircuit: kamers bij legaal hurende kennissen of pensions. "Het gaat meestal om woningen die nauwelijks verhuurd kunnen worden in de legale sector", aldus Arjen Leerkes, een van de onderzoekers. Volgens hem is er alleen echte overlast in overbevolkte pensions. Toch vermoeden de onderzoekers dat het strengere illegalenbeleid bijdraagt aan een toename van criminaliteit onder vreemdelingen, omdat ze minder manieren hebben om in hun onderhoud te voorzien. In 2002 werden 2600 illegalen aangehouden voor diefstal tegen 1400 in 1997.
De vreemdelingen blijken zich op te houden in 32 van de in totaal 1500 dichtbevolkte wijken in Nederland. Rotterdam heeft met zeven wijken het hoogste aantal buurten waar vreemdelingen zijn geconcentreerd. In deze wijken is drie tot zes procent van de bewoners illegaal. In de top tien van 'illegalenstreken' komen ook Vlaardingen, Zundert, Laren en Venlo voor. Volgens de onderzoekers heeft dat vooral met seizoenswerk in de agrarische sector te maken.

Andere kenmerken van een typische illegalenwijk zijn een zwak sociaal milieu, de aanwezigheid van legale landgenoten en veel alleenstaanden, die vaak illegalen blijken te huisvesten. "Niet alleen in onderhuur, maar soms ook als huwelijkskandidaat."

De onderzoekers schatten het jaarlijkse aantal mensen zonder papieren tussen de 75000 en 125000, plus een groep van 50000 tot 100000 vreemdelingen uit West- en Oost-Europa. Dat is hoger dan eerdere schattingen. Volgens de wetenschappers komt dat door een nieuwe onderzoeksmethode. "Ik denk niet dat het strenge uitzetbeleid van invloed is geweest. De verwachting was juist dat daardoor het aantal illegalen was afgenomen", zegt Leerkes.

Op basis van het rapport vindt minister Dekker van volkshuisvesting het niet nodig om nieuwe regels voor de huisvesting van illegalen in te voeren, zo heeft ze deze week aan de Tweede Kamer laten weten. Het kabinet blijft wel malafide huurders hard aanpakken.