Associate Professor of Sociology / Universitair Hoofddocent Sociologie  
 
 

 

Liever bingo spelen dan achter de gokkast

Bingo zou gelegaliseerd moeten worden. Het spel is minder verslavend dan speelautomaten of casino's en heeft ook een belangrijke sociale functie.
Het bingospel is momenteel ongekend populair. Landelijk gezien is de populariteit van het spel de afgelopen tien jaar verdubbeld: het afgelopen jaar speelde ruim 8 procent van de Nederlandse bevolking bingo, wat tweemaal zoveel is als bij casinospelen.
Maar bingo spelen mag niet zo maar in Nederland. In tegenstelling tot de ons omringende landen is het bingospel hier aan strikte regels verbonden. Terwijl filialen van Holland Casino op dertien plaatsen in het land toegankelijk zijn voor iedereen boven de 18 jaar, loten voor de Staatsloterij overal verkrijgbaar zijn en er te hooi en te gras kansspelautomaten te vinden zijn, mag het bingospel alleen op incidentele basis georganiseerd worden in verenigingsverband zoals voetbalclubs (bingoverenigingen zijn niet toegestaan). Het totale prijzenpakket mag daarbij maximaal 1400 euro zijn.
Maar zoals wel vaker het geval is, liggen ook bij de bingo wet en praktijk behoorlijk ver uit elkaar. Op diverse plaatsen wordt bingo buiten verenigingsverband binnen zogeheten bingohallen georganiseerd. Daar ligt het prijzengeld soms wel vijf maal boven de toegestane limiet. Hoewel deze bingolokalen al jaren gedoogd worden, wil minister Donner ze hard aanpakken. In maart heeft de politie al een Gelderse en een Zeeuwse bingohal gesloten. Maar zijn die bingohallen nou echt een poel des verderfs
Al sinds de jaren '70 is er discussie rondom legalisering van commerciële bingo. Tegenstanders stellen vaak dat de verslavingsrisico's bij bingo groter zijn dan bij andere kansspelen zoals loterijen, sportweddenschappen, speelautomaten en casino's, kansspelen die aan veel minder strenge voorwaarden zijn gebonden en door de staat (Staatsloterij, Holland Casino) of privaat geëxploiteerd worden (speelautomaten). Dit argument snijdt echter geen hout. Want op theoretische gronden is het aannemelijk dat het bingospel juist relatief lage verslavingsrisico's heeft. Het percentage gokverslaafden is bij de bingo weliswaar hoger dan bij loterijen, maar tegelijkertijd beduidend lager dan bij casinospelen of speelautomaten. De overheid meet dus duidelijk met twee maten. Waarom een kansspel met vrij lage verslavingsrisico's verbieden terwijl diverse riskantere kansspelen wel zijn toegestaan
Een ander punt zijn de financiële problemen waar mensen in zouden kunnen komen. Hoewel dit nooit is onderzocht, is dit een belangrijk aandachtspunt. Maar ook hier kan regulering juist verbetering brengen: vergelijkbaar met Holland Casino is het goed mogelijk een pasjessysteem te hanteren, zodat problematische spelers de toegang kan worden ontzegd. Ook zouden er afspraken gemaakt kunnen worden over een maximaal aantal bezoeken per maand ('strippenkaart'), zouden er voorwaarden gesteld kunnen worden aan de exploitanten en zou er een limiet gesteld kunnen worden aan het aantal plaatselijke exploitatievergunningen.
Legalisering van bingo zou er verder voor kunnen zorgen dat het eenvoudiger wordt om bonafide ondernemers aan te trekken.
We kunnen de prijzenstijging als gevolg van de huidige concurrentiestrijd tussen ondernemers een halt toe roepen door afspraken te maken met ondernemers over een nieuw prijzenplafond: in Amsterdam hebben de vier grote bingohallen al aangegeven bereid te zijn hun prijzen te verlagen, mits een nieuw plafond zodanig vastgesteld wordt dat de hallen rendabel geëxploiteerd kunnen worden.
Daarbij, en dit is een zeer belangrijk onderscheid, vervult de bingo meer dan andere kansspelen een sociale functie. De laatste jaren nemen mannen, voornamelijk Surinamers en Antillianen, in toenemende mate deel aan het spel, maar bingo wordt nog altijd vooral door vrouwen gespeeld, en dan met name uit lagere sociale milieus. Vrouwen hebben de mogelijkheid om sociale contacten met andere vrouwen te onderhouden, zonder dat er (veel) mannen bij zijn. Daarnaast is er een grote groep alleenstaande ouderen (ook vaak vrouwen) die in de bingolokalen vermaak en sociale contacten vindt. Het aanpakken van de bingo zal er toe leiden dat deze vrouwen elders hun vertier moeten zoeken. Niet alleen is er het gevaar dat een deel van hen zich zal wenden tot meer risicovolle spelletjes zoals in Holland Casino of speelautomaten, maar nog groter is het gevaar dat zij in een sociaal isolement raken door het wegvallen van hun favoriete tijdverdrijf en sociale netwerk.